Mỗi khi thiên tai xảy ra, thời gian chính là yếu tố quyết định trong công tác cứu hộ, cứu nạn. Trên khắp thế giới, các lực lượng ứng phó khẩn cấp đang ngày càng ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) để tiếp cận hiện trường nhanh hơn, đảm bảo an toàn cho lực lượng làm nhiệm vụ và hỗ trợ đưa ra những quyết định quan trọng trong thời điểm cấp bách.

Điều này đã được minh chứng rõ nét tại thành phố Asheville, bang Bắc Carolina (Hoa Kỳ), sau khi bão Hurricane Helene đổ bộ vào năm 2024.

Cơn bão đã gây ra những thiệt hại nghiêm trọng vượt ngoài dự báo. Nước lũ dâng cao và chảy xiết nhanh chóng tràn qua nhiều khu dân cư, khiến các lực lượng cứu hộ rơi vào tình trạng quá tải, nhiều tuyến đường huyết mạch bị chia cắt và hệ thống điện trên diện rộng bị gián đoạn.

Việc mất điện cũng kéo theo sự cố đối với mạng di động và internet, khiến người dân cũng như các cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn trong việc liên lạc và tiếp cận thông tin. Trong bối cảnh đó, các phương pháp ứng phó truyền thống không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tế. Trước tình hình khẩn cấp, Sở Cảnh sát Asheville đã triển khai thiết bị bay không người lái như một công cụ thiết yếu, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, cứu hộ và điều phối ứng phó khẩn cấp.

Phối hợp cùng Ovrwatch, Sở Cảnh sát Asheville đã triển khai mạng lưới gồm 13 trạm DJI Dock (bao gồm DJI Dock, DJI Dock 2 và DJI Dock 3) trên khắp thành phố, góp phần thay đổi đáng kể cách thức đánh giá hiện trường, triển khai ứng cứu và hỗ trợ công tác khắc phục hậu quả sau thiên tai.

Với thiết kế nhỏ gọn và khả năng vận hành tự động 24/7, các giải pháp "drone-in-a-box" của DJI cho phép thiết lập các quy trình bay tự động lặp lại mà không cần phi công trực tiếp tại hiện trường, ngay cả ở những khu vực xa xôi hoặc điều kiện môi trường khắc nghiệt. Nhờ đó, lực lượng ứng phó khẩn cấp có thể tiếp cận khu vực bị ảnh hưởng nhanh hơn, an toàn hơn và hiệu quả hơn, góp phần nâng cao năng lực cứu hộ trong các tình huống thiên tai và khẩn cấp.

1. Quan sát từ trên không, hỗ trợ kịp thời dưới mặt đất 

Khi nước lũ dâng cao và lan rộng, việc nhanh chóng nắm bắt tình hình thực địa trở thành yêu cầu cấp thiết. Nhiều khu vực bị cô lập hoàn toàn, các phương tiện mặt đất không thể tiếp cận, khiến lực lượng cứu hộ gặp nhiều khó khăn trong việc đánh giá hiện trường và triển khai phương án ứng cứu.

Nhờ hệ thống DJI Dock, các đơn vị ứng phó có thể nhanh chóng triển khai UAV để thu thập hình ảnh trực tiếp từ trên không, truyền dữ liệu theo thời gian thực và hỗ trợ chỉ huy điều phối lực lượng cứu hộ đến đúng vị trí cần thiết.

Bên cạnh công tác cứu hộ, UAV cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh, trật tự. Khi nhiều tuyến đường biến thành dòng nước lũ, việc tuần tra bằng các phương tiện truyền thống gần như không khả thi. Hình ảnh quan sát từ trên không giúp lực lượng chức năng theo dõi diễn biến tại hiện trường, kịp thời phát hiện các hành vi lợi dụng thiên tai để trộm cắp, đồng thời hỗ trợ tiếp cận và xử lý những khu vực khó tiếp cận.

Việc cung cấp thông tin chính xác và kịp thời đã giúp UAV trở thành công cụ đáng tin cậy, hỗ trợ lực lượng chức năng bảo vệ tính mạng người dân cũng như tài sản trong những thời điểm khẩn cấp.

Trong suốt quá trình khắc phục hậu quả sau bão, hệ thống DJI Dock tiếp tục phát huy hiệu quả khi hỗ trợ lập bản đồ hàng nghìn mẫu Anh khu vực bị ngập lụt, xác định các điểm hư hỏng và nguy cơ mất an toàn của hạ tầng trọng yếu, đồng thời cung cấp dữ liệu quan trọng cho các cơ quan quản lý cấp bang và địa phương.

Đặc biệt, UAV được triển khai từ DJI Dock đã giúp các đội công tác nhanh chóng đánh giá mức độ hư hại nghiêm trọng tại hệ thống sông ngòi và nguồn nước của thành phố Asheville – một hạ tầng thiết yếu phục vụ cấp nước cho người dân. So với phương pháp khảo sát mặt đất, giải pháp này giúp rút ngắn đáng kể thời gian thu thập thông tin, hỗ trợ các cơ quan chức năng đưa ra quyết định và triển khai công tác khắc phục một cách kịp thời.

2. Mô hình ứng phó cho tương lai 

Khi Asheville từng bước phục hồi sau thiên tai, một bài học quan trọng đã trở nên rõ ràng: thiết bị bay không người lái (UAV) không còn chỉ là một công cụ hỗ trợ mà đã trở thành thành phần thiết yếu trong công tác chuẩn bị và ứng phó với các tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, để phát huy tối đa hiệu quả, việc triển khai UAV cần được xây dựng trên nền tảng phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức và đơn vị liên quan.

Từ các cơ quan liên bang, chính quyền địa phương đến các nhà cung cấp dịch vụ và chủ sở hữu bất động sản thương mại, nhiều bên đã cùng chung tay bảo đảm việc triển khai và vận hành liên tục mạng lưới DJI Dock. Các chủ sở hữu tòa nhà đã hỗ trợ bố trí DJI Dock trên mái các công trình thương mại nhằm mở rộng phạm vi bao phủ toàn thành phố; đối tác công nghệ như Ovrwatch đảm nhiệm quản lý hoạt động bay; trong khi các cơ quan chức năng phối hợp điều phối và chia sẻ dữ liệu tập trung để thông tin từ UAV luôn sẵn sàng phục vụ công tác chỉ huy, điều hành và ra quyết định.

Sự phối hợp đồng bộ này đã tạo nên một mô hình điển hình về ứng dụng công nghệ UAV trong quản lý khẩn cấp, cho thấy tầm quan trọng của việc lập kế hoạch thống nhất, chia sẻ nguồn lực và phân định rõ trách nhiệm giữa các bên nhằm nâng cao hiệu quả ứng phó với thiên tai.

Đáng chú ý, mạng lưới DJI Dock được xây dựng sau cơn bão không chỉ phục vụ cho một sự kiện đơn lẻ. Hệ thống này vẫn tiếp tục được duy trì như một hạ tầng quan trọng, sẵn sàng hỗ trợ các tình huống khẩn cấp trong tương lai, phục vụ các nhiệm vụ thường nhật về an ninh công cộng và tạo nền tảng cho mô hình Drone as First Responder (DFR) – triển khai UAV như lực lượng phản ứng đầu tiên – tại thành phố Asheville.

Giải pháp thiết bị bay không người lái của DJI đang đồng hành cùng các lực lượng ứng phó khẩn cấp trên toàn thế giới. Từ Asheville đến nhiều địa phương khác, công nghệ UAV không chỉ thay đổi cách thức ứng phó với các tình huống khẩn cấp mà còn góp phần nâng cao khả năng chống chịu và phục hồi của cộng đồng trước thiên tai.